O BIERZMOWANIU SŁÓW KILKA
 

Przyjęliśmy chrzest. Po co jeszcze bierzmowanie?

Nie sposób nie zgodzić się ze stwierdzeniem, że chrzest jest niezwykle bogatą rzeczywistością. Dzięki niemu ma miejsce odpuszczenie grzechu pierworodnego i wszystkich grzechów osobistych. Pociąga to za sobą narodzenie osoby ochrzczonej do nowego życia, przez które staje się przybranym synem Ojca, członkiem Chrystusa i świątynią Ducha Świętego. Fakt przyjęcia tego sakramentu sprawia, że ochrzczony zostaje włączony do Kościoła i staje się uczestnikiem kapłaństwa Chrystusa (por. KKK nr 1279).

To jednak nie wszystko, ponieważ wtajemniczenie chrześcijańskie dokonuje się przez trzy sakramenty: chrzest - dający początek nowego życia, bierzmowanie - umacniające je i Eucharystię, która karmi Ciałem i Krwią Chrystusa, przekształcając spożywających w samego Chrystusa (por. KKK nr 1275).

W związku z tym, odpowiadając na pytanie po co przyjmować sakrament bierzmowania, można powtórzyć za Katechizmem: ... przyjęcie tego sakramentu jest konieczne jako dopełnienie łaski chrztu. (...) przez sakrament bierzmowania (ochrzczeni) jeszcze ściślej wiążą się z Kościołem, otrzymują szczególną moc Ducha Świętego i w ten sposób jeszcze mocniej zobowiązani są, jako prawdziwi świadkowie Chrystusa, do szczerej wiary słowem i uczynkiem oraz do bronienia jej (KKK nr 1285).

Chrzest i bierzmowanie daje Bożą moc wszystkim wiernym, nie tylko duchownym, ale i świeckim, do apostolstwa. Wynika stąd prawo i obowiązek tych wiernych do starania się (indywidualnego lub w stowarzyszeniach), by orędzie zbawcze zostało poznane i przyjęte przez ludzi całej ziemi. Obowiązek ten wzmaga się tam, gdzie jedynie przez nich inni mogą usłyszeć słowa Ewangelii i poznać Chrystusa. Ich działalność we wspólnotach kościelnych staje się niekiedy tak konieczna, że bez niej apostolstwo pasterzy byłoby mało skuteczne (por. KKK nr 900).

Prawodawca kościelny przybliżając działanie tego sakramentu, napisał: Sakrament bierzmowania, który wyciska charakter i przez który ochrzczeni, postępując na drodze chrześcijańskiego wtajemniczenia, są ubogacani darem Ducha Świętego i doskonalej łączą się z Kościołem, umacnia ich i ściślej zobowiązuje, by słowem i czynem byli świadkami Chrystusa oraz szerzyli wiarę i jej bronili (kan. 879 KPK).

Można powiedzieć, że sakrament ten uzdalnia nas do dawania świadectwa, ponieważ Duch Święty umacnia nas w nim do mężnego wyznawania wiary, życia według niej i obrony w sytuacjach zagrożenia.

Kto jest odpowiedzialny za odpowiednie przygotowanie kandydatów do bierzmowania?

Wertując Kodeks prawa kanonicznego napotykamy następujące stwierdzenie: Rodzice, duszpasterze, zwłaszcza proboszczowie mają troszczyć się, żeby wierni zostali właściwie przygotowani do jego przyjęcia i w odpowiednim czasie do niego przystąpili (kan. 890 KPK).

Jednoznacznie więc wskazani są ci, których Prawodawca kościelny widzi jako odpowiedzialnych za przygotowanie do bierzmowania. Najpierw wskazuje na rodziców. Przez sam fakt przebywania z dzieckiem, wychowywania go na różnych etapach jego rozwoju, nieustannego czuwania nad jego dobrem, rodzice mogą i powinni wykazać swoje zatroskanie o właściwe przygotowanie swojego potomstwa do świadomego korzystania z dóbr sakramentalnych, jakie oferuje Bóg w swoim Kościele. Sakrament bierzmowania jest kolejnym dobrem na drodze chrześcijańskiego rozwoju, który m.in. uzdalnia do dojrzałego przeżywania wiary.

Rodzice są współtwórcami wspólnoty parafialnej, a więc i ona nie może pozostawać obojętna na ich wysiłki związane z odpowiednim przygotowaniem dzieci do przyjęcia sakramentu bierzmowania. Modlitewny współudział parafian w przygotowaniu kandydatów do bierzmowania, jak i w samej uroczystości udzielania tego sakramentu ma na pewno niebagatelne znaczenie dla przyjmujących ten sakrament.

Bezpośredni wpływ na przygotowanie kandydatów do bierzmowania mają katecheci świeccy i duchowni, którzy nie zawsze są duszpasterzami związanymi z parafią pochodzenia przygotowującego się do przyjęcia sakramentu bierzmowania. Mają oni ze swej strony zrobić wszystko co możliwe, aby katecheza przez nich prowadzona jak najgłębiej ukazała wartość i znaczenie tego sakramentu dla każdego chrześcijanina.

Czy świadek bierzmowania i chrzestny to koniecznie ta sama osoba?

Wskazane jest, by świadkiem bierzmowania był jeden z rodziców chrzestnych, by wyraźnie zaznaczyć jedność obu sakramentów (kan. 893 §2 KPK i KKK nr 1311). Rodzice chrzestni są najwłaściwszymi kandydatami na świadków bierzmowania. Zgodnie z zaleceniami Instrukcji duszpasterskiej dotyczącej sakramentu bierzmowania, należy zachęcać, żeby dla chłopców świadkami bierzmowania byli ojcowie chrzestni, a dla dziewcząt - matki chrzestne. Stwierdzenie to należy jednak traktować raczej jako pewien postulat i nie można stawiać go bezwzględnie, ponieważ aktualne przepisy dopuszczają do tej funkcji także osobę płci odmiennej. Co więcej, jak stwierdza wspomniana Instrukcja, w razie niemożności przybycia rodziców chrzestnych na uroczystość bierzmowania, można wziąć na świadka bierzmowania inną osobę, która sama przyjęła wszystkie sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego, jest religijnie praktykująca i prowadzi życie według zasad wiary.

Kodeks prawa kanonicznego, przez analogię do potencjalnych kandydatów na chrzestnych, wylicza tych, którzy mogą być dopuszczeni do pełnienia funkcji świadka bierzmowania. Są nimi:

-wyznaczeni przez przyjmującego bierzmowanie, jego rodziców lub tego kto ich zastępuje, a gdy tych nie ma - przez proboszcza lub szafarza chrztu;

-posiadający do tego kwalifikacje oraz intencję pełnienia tego zadania;

-ci, którzy ukończyli szesnasty rok życia, chyba, że biskup diecezjalny określił inny wiek albo proboszcz lub szafarz jest zdania, że słuszna przyczyna zaleca dopuszczenie wyjątku;

-katolicy bierzmowani, po przyjęciu sakramentu Najświętszej Eucharystii;

-ci, którzy prowadzą życie zgodne z wiarą i odpowiadające funkcji, jaką mają pełnić;

-wolni od jakiejkolwiek kary kanonicznej, zgodnie z prawem wymierzonej lub deklarowanej (kan. 893 §1, kan. 874 KPK).

Starajmy się jednak, by nasi świadkowie bierzmowania, byli ludźmi odpowiedzialnymi również w zakresie dawania chrześcijańskiego świadectwa, które zawsze wspiera i zachęca nowo bierzmowanych do podjęcia życia znaczonego mocą darów Ducha Świętego.

Ks. Rafał